การเสวนาเรื่อง เรื่องเล่าจาก Documenta 14

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

เชียงใหม่ – เมื่อวันที่ ๖ ตุลาคมที่ผ่านมา ณ พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยใหม่เอี่ยม มีการเสวนาเรื่อง เรื่องเล่าจาก Documenta 14 ซึ่งมี คุณอริญชย์ รุ่งแจ้ง, รองศาสตราจารย์กมล เผ่าสวัสดิ์, และ คุณถนอม ชาภักดี ร่วมกันเสวนา และมี คุณกฤติยา กาวีวงศ์ เป็นผู้ดำเนินรายการ

Documenta คือหนึ่งในนิทรรศการสําคัญของศิลปะร่วมสมัยระดับนานาชาติที่จัดขึ้นทุก ๕ ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๙๘ ณ เมืองคัสเซิล (Kassel) สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และในปีนี้ Documenta เกิดขึ้นเป็นครั้งที่ ๑๔ ซึ่งนับว่าเป็นครั้งที่จัดขึ้นพร้อมกันทั้งที่เมืองคัสเซิล สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และกรุงเอเธนส์ สาธารณรัฐเฮลเลนิก (ประเทศกรีซ) ภายใต้หัวข้อ Learning from Athens โดยมีจุดประสงค์เพื่อพิจารณามุมมองของชาวตะวันตกที่มีต่อกรีซในมิติที่กว้างขึ้น

Adam Szymczyk ผู้อํานวยการศิลป์ของ Documenta 14 เลือกที่จะใช้วิธีการกระจายความเป็นศูนย์กลางไปยังพื้นที่อื่น โดยมีเอเธนส์เป็นตัวอย่างของการสะท้อนภาพปัญหาที่เกิดขึ้นในยุโรปปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจ ความวุ่นวายทางการเมือง การดิ้นรนของคนในสังคม และภาวะวิกฤติวัฒนธรรม โดยคัดสรรผลงานผ่านประเด็นต่าง ๆ เช่น การย้ายถิ่นฐานขนาดใหญ่ การขับไล่ให้ออกจากพื้นที และการตามหาอัตลักษณ์ ในนิทรรศการนี้มีศิลปินมากกว่า ๑๖๐ คน เข้าร่วมแสดงในพื้นที่กว่า ๔๐ สถานที่ทั่วทั้งสองเมืองดังกล่าว

นิทรรศการครั้งนี้ ศิลปินไทย คุณอริญชย์ รุ่งแจ้ง ได้เข้าร่วมแสดงเทศกาล Documenta 14 ด้วยผลงานชุด 246247596248914102516 . . . And then here were none, 2017 และ And then here were none ( Tomorrow we will become Thailand.), 2016 ศิลปะจัดวางที่ประกอบด้วยวิดีโอ ภาพวาด และประติมากรรมที่จําลองจากรูปปั้นนูนต่ำบนฐานอนุสาวรีย์ประชาธิปไตยขึ้นมาใหม่ในรูปแบบทองเหลืองและไม้ ผลงานชิ้นนี้นําเสนอความทรงจําส่วนตัวของศิลปินเข้ากับประวัติศาสตร์การเมืองของไทย กรีก และเยอรมันเข้าไว้ด้วยกัน

ในการเสวนาเรื่อง เรื่องเล่าจาก Documenta 14 ครั้งนี้ ผู้ร่วมเสวนาทั้งสามคนเล่าถึง Documenta 14 จากมุมมองที่ต่างกัน ทั้งจากศิลปินที่ร่วมแสดง ศิลปินที่ชมงาน และมุมมองจากนักวิจารณ์ศิลปะ ต่อประเด็นต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ทั้งต่อเรื่องประเด็นหัวข้องาน การคัดสรรงาน และงานศิลปะที่จัดแสดง โดยจัดเสวนาเป็นภาษาไทย ซึ่งกิจกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมการศึกษาของพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยใหม่เอี่ยม ซึ่งผู้สนใจเข้าฟังโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

คุณอริญชย์ รุ่งแจ้ง เป็นที่รู้จักจากการทํางานผ่านการกลับไปสํารวจวัตถุดิบจากประวัติศาตร์ที่ซึ่งมีความทับซ้อนกัน ระหว่างเรื่องเล่าหลักและเรื่องรอง ที่ทับผ่านกันอย่างหลากหลายทั้งเรื่องเวลา สถานที่ และภาษา ความสนใจของเขาเริ่มจากมุมมองที่ไม่เป็นที่รู้จักของประวัติศาสตร์ไทยและการมาบรรจบกับการเกิดขึ้นในพื้นที่ และบริบทที่เกี่ยวข้อง โดยที่วัตถุที่สามารถดึงให้เหตุการณ์ที่อยู่ไกลกันข้ามผ่านเวลาและพื้นที่ได้คือประเด็นหลักในการสํารวจของเขาในการสร้างสรรค์งาน ท่านใช้สื่อที่หลากหลายในการสร้างงานศิลปะ โดยส่วนมากคืองานภาพเคลื่อนไหวและศิลปะจัดวางในพื้นที่เฉพาะ ส่วนเรื่องการสํารวจของท่านเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และประสบการณ์จากชีวิตประจําวัน นั้น ท่านใช้การพิเคราะห์ข้อมูลร่วมกับการกลับไปสํารวจเรื่องเล่าหลักผ่านหน้าที่ของเหตุการณ์ขนาดเล็ก ท่านนําเสนอผลงานมากมายในระดับสากล เช่นที่ Venice Biennale ครั้งที่ ๕๕ นั้น ผลงานชุด Golden Teardrop ของท่านมีการสํารวจการประยุกต์ใช้ข้ามชาติจากขนมที่ใช้เพื่องานเฉลิมฉลองของไทย ผ่านเรื่องเล่าที่มีเนื้อหาที่น่าประหลาดใจ ขณะเดียวกันก็ขัดแย้งกับประวัติศาสตร์ฉบับทางการ เป็นต้น และล่าสุด ท่านเป็นหนึ่งในศิลปินที่ร่วมแสดงในเทศกาลศิลปะ Documenta 14 Athens-Kassel (2017)

รองศาสตราจารย์กมล เผ่าสวัสดิ์ เป็นที่รู้จักในฐานะศิลปินผู้บุกเบิกศิลปะคอนเซ็ปชวล ศิลปะจัดวาง และศิลปะภาพเคลื่อนไหวในเมืองไทย ท่านร่วมแสดงงานศิลปะระดับสากลในหลายพื้นที่ เช่น เอเชีย ออสเตรเลีย ยุโรป และอเมริกา เป็นต้น ในปี พ.ศ. ๒๕๔๖ ท่านร่วมแสดงงานในเทศกาลศิลปะ เวนิส เบียนนาเล่ ครั้งที่ ๕๐ สาธารณรัฐอิตาลี ผลงานของท่านมักเกี่ยวข้องกับสถานการณ์และพื้นที่จัดวางเฉพาะ ในฐานะศิลปินท่านมีความเชื่อว่า การให้ผู้ชมมีส่วนร่วมและมีปฎิสัมพันธ์กับงานศิลปะถือเป็นสิ่งสําคัญ ท่านจบการศึกษาระดับศิลปศาสตรบัณฑิตจาก Otis/Parsons Art Institute เมืองลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา ปัจจุบัน ท่านเป็นอาจารย์ประจําคณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และอาศัยอยู่ที่กรุงเทพมหานคร

คุณถนอม ชาภักดี จบการศึกษาจากวิทยาลัยช่างศิลป์ ศิลปศึกษา จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ทฤษฎีศิลปะและการวิจารณ์จาก The Kent Institute of Art & Design, University of Kent at Centerbury และทัศนศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยเน้นแนวคิดเชิงวิจารณ์เพื่อนํามาใช้ในการเรียนรู้และการทํางาน ท่านเป็นนักวิจารณ์ศิลปะ และสอนทฤษฎีแนวคิดเชิงวิจารณ์ศิลปะวัฒนธรรมที่สาขาทัศนศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนคริทรวิโรฒ ควบคู่กับการปฏิบัติการเขียนวิจารณ์ศิลปะในนิตยสารรายสัปดาห์เช่น สู่อนาคต ดอกเบี้ยการเมือง เนชั่นสุดสัปดาห์ และฟีลลิ่ง เป็นต้น ตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ ๒๕๒๐ จนถึงต้นทศวรรษ ๒๕๕๐ ท่านคลุกคลีอยู่ในแวดวงความเคลื่อนไหวทางศิลปะมาตั้งแต่ยุคแสวงหา เพื่อชีวิต เพื่อประชาชน ซ้าย-ขวา แต่ไม่เคยนําเสนอรูปงานทัศนศิลป์ นอกจากการแสดงสื่อศิลปะแล้วท่านยังมีการแสดงสดบ้าง เช่น Solo, Bandung เป็นต้น ช่วงทศวรรษที่ ๒๕๔๐ ท่านร่วมทําโครงการเยือนบ้านศิลปินกับสถาบันเกอเธ่ (Let’s visit artist home) นอกจากนั้นท่านยังคงได้ตระเวนดูเทศกาลศิลปะสําคัญ ๆ เช่น Documenta, Project Scupture Munster เป็นต้น

คุณกฤติยา กาวีวงศ์ จบการศึกษาระดับดุษฎีบัณฑิต ศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปริญญาโทด้านการจัดการบริหารศิลปะ จากคณะบริหารจัดการศิลปะและนโยบาย จากสถาบันศิลปะชิคาโก มลรัฐอิลลินอยส์ สหรัฐอเมริกา และก่อตั้งองค์กรศิลปะร่วมสมัย โปรเจ็ค ๓๐๔ ร่วมกับเพื่อนศิลปิน ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๓๙ ผลงานนิทรรศการที่เธอคัดสรรและร่วมจัดกับภัณฑารักษ์ต่างประเทศซึ่งเป็นการนําเสนอศิลปินจากประเทศไทย เอเซีย และยุโรป นั้น ส่วนใหญ่เป็นประเด็นที่ถกเถียงกันโดยศิลปินร่วมสมัยจากพื้นที่ดังกล่าว เช่น โลกาภิวัฒน์ การอพยพ ข้ามพรมแดน สังคม การเมือง และวัฒนธรรมหลายหลาย เป็นต้น และ เรื่องเล่าขนาดย่อม เช่น นิทรรศการ Under Construction, new dimension of Asian Art, ณ โอเปร่า ซิตี้ และหอศิลป์ มูลนิธิญี่ปุ่น, โตเกียว, (๒๕๔๕), Nothing; A retrospective of Rirkrit Tiravanija and Kamin Lertchaiprasert ณ หอศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (๒๐๐๔), “Politics of Fun” ณ Haus der Kulturen der Welt, เบอร์ลิน เยอรมนี (๒๕๔๘), the Bangkok Experimental Film Festival (๒๕๔๐-๒๕๕๐), ไซง่อน โอเพ็น ซีตี้ (ฤกษ์ฤทธิ์ ตีระวนิช) โฮจิมินห์, เวียดนาม (๒๕๔๙-๒๕๕๐) “Between Utopia and Dystopia”, และ The Museo Universitario Arte Contemporáneo (Contemporary Art Univ. Museum), เม็กซิโก (๒๕๕๔) เป็นต้น เธอยังทํางานด้านการสร้างเครือข่ายระหว่างเอเชียและภูมิภาคอื่น ๆ และได้รับเชิญเข้า ร่วมสัมมนา บรรยาย และอบรมเชิงปฎิบัติการ อย่างต่อเนื่องในเอเซียและต่างประเทศ ปัจจุบันเธอดํารงตําแหน่งผู้อํานวยการ และหัวหน้าภัณฑารักษ์ประจําหอศิลป์ บ้านจิม ทอมป์สัน มูลนิธิเจมส์เอช ดับเบิลยู ทอมป์สัน

พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยใหม่เอี่ยม เป็นพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยของเอกชนก่อตั้งโดย คุณฌอง มิเชล เบอร์เดอเล เเละ คุณพัฒศรี บุนนาค ภรรยาผู้ล่วงลับ รวมทั้ง คุณเอริค บุนนาค บูทซ บุตรชาย โดยสร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์เเด่ เจ้าจอมเอี่ยม คุณย่าทวดของ คุณเอริค บุนนาค บูทซ ซี่งเป็นเจ้าจอมในพระบาท สมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเพื่อเเบ่งปันคอลเลคชั่นส่วนตัวที่สะสมผลงานศิลปะมาเป็นเวลานาน ๓๐ ปี ให้ทุกคนสัมผัสได้ด้วยตนเองถึงพลังอันยิ่งใหญ่ของศิลปะที่จะสร้างคุณค่าให้กับทุกชีวิต สาเหตุที่พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ก่อตั้งที่เชียงใหม่ เนื่องจากเชียงใหม่เป็นเมืองที่มีศิลปวัฒนธรรมเฟื่องฟูเป็นอย่างมาก จึงเหมาะเเก่การจัดเเสดงผลงานที่สะสมจากประเทศไทยเเละภูมิภาคอย่างถาวร โดยตั้งอยู่ ณ อําเภอสันกําเเพง ซึ่งห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ประมาณ ๒๐ นาที ตัวอาคารในอดีตเป็นโกดังเก่า ออกเเบบและพัฒนาต่อเติมใหม่โดย all (zone) กลุ่มสถาปนิกจากกรุงเทพมหานคร ที่นี่นอกจากจัดแสดงผลงานอย่างถาวรแล้วยังจัดแสดงผลงานชั่วคราวอีกด้วย โดยเน้นผลงานทัศนศิลป์ เเฟชั่น งานออกแบบ การฉายหนัง เเละการเเสดงสด รวมทั้งจัดกิจกรรมทางการศึกษา เช่น งานเสวนา และการบรรยาย เป็นต้น และมีการปฎิบัติการทางศิลปะเพื่อรองรับผู้ชมที่หลากหลายอีกด้วย

พิพัฒน์ ศรีตะวัน ภาพ/ข่าว

Share.

About Author

ฝ่าย IT Support ดูแลและอัพเดทข้อมูลข่าวสาร ๑๗๕/๙๐ หมู่ ๑ ตำบลช้างเผือก อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ๕๐๓๐๐ โทร 084-3672499 ติดต่อโฆษณา 083-8889011